Pięcioro finalistów Nagrody im. prof. Józefa Pietera 2026. Gala 14 października 2026

To jedno z tych ogłoszeń, które w szkolnych korytarzach wywołują autentyczne emocje – bo za każdym nazwiskiem stoi czyjaś historia: ucznia, rodzica, całej klasy. 15 czerwca na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach podczas briefingu prasowego przedstawiono finalistów Nagrody im. prof. Józefa Pietera 2026, wyróżniającej najbardziej wybijającego się nauczyciela w województwie śląskim. W spotkaniu uczestniczyli nominowani, choć – jak podano – jedna z osób była nieobecna.

To już kolejna odsłona konkursu, w którym inicjatywa wychodzi oddolnie: kandydatów zgłaszają uczniowie lub inni nauczyciele, a następnie kapituła wybiera te zgłoszenia, które najbardziej się wyróżniają. Finałowa decyzja zapadnie jesienią – laureat lub laureatka odbierze nagrodę pieniężną w wysokości 20 tys. złotych, a nazwisko zwycięzcy poznamy 14 października 2026 r. podczas uroczystej Gali Nagrody.

Dlaczego ta nagroda ma znaczenie? Głos Uniwersytetu Śląskiego i kapituły

Podczas briefingu zwracano uwagę, że konkurs ma nie tylko docenić pracę pedagogów, ale też „wyciągnąć” ich działania poza mury szkoły – tak, by było widać, jaką rolę odgrywają w lokalnych społecznościach. Rektor Uniwersytetu Śląskiego, prof. Ryszard Koziołek, podkreślał, że wyróżnienie ma pokazać nauczycieli jako jedną z kluczowych profesji przyszłości.

Chcemy pokazać wybitnych nauczycieli naszego regionu, oddać im chwałę i sprawiedliwość, ale także uczynić ich widzialnymi nie tylko dla społeczności, które są beneficjentami ich pracy, ale także, żeby można było ich zobaczyć poza ich szkołami, poza ich mikrospołecznościami, w których działają, które często współtworzą i ożywiają. Jedno z badań, które analizuje zawody przyszłości, pokazuje, że dwa zawody przetrwają rewolucję AI - są to medyk i nauczyciel.

prof. Ryszard Koziołek, rektor Uniwersytetu Śląskiego

Z kolei prof. Tadeusz Sławek, przewodniczący kapituły konkursowej, wskazywał na cechy, które powracają w zgłoszeniach: uważność, bliskość z uczniami, rola mentora. W jego ocenie opisy nominowanych mogą pomóc odpowiedzieć na pytanie, jakiego nauczyciela chcielibyśmy spotykać w szkole w kolejnych latach.

Z sylwetek nominowanych wyłania się taka możliwość, że możemy sobie na tej podstawie odpowiedzieć na pytanie, jakiego nauczyciela chcielibyśmy mieć w przyszłości. Przede wszystkim chodzi o pewien rodzaj uważności. Jesteśmy coraz mniej uważni, a kultura bez uważności przestaje być nośna, bo przestajemy zauważać świat i ludzi. Stajemy się łatwą ofiarą wszelkiego rodzaju manipulacji. Wyłania nam się także obraz nauczyciela, który jest blisko uczniów, a także jest ich mentorem.

prof. Tadeusz Sławek, przewodniczący kapituły konkursowej

Wśród gości briefingu głos zabrał również dyrektor departamentu rozwoju społeczno-gospodarczego i współpracy w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Jacek Woźniakowski. Podkreślał, że w nominacjach liczy się nie tylko warsztat, ale też postawa – i że szczególne wrażenie robią zgłoszenia przesyłane po latach przez byłych uczniów.

To zawsze wzruszające, kiedy czytamy nie tylko o metodach, którymi się posługujecie, ale przede wszystkim kiedy czytamy o tym, jakimi jesteście wspaniałymi ludźmi, jaką kierujecie się otwartością i życzliwością wobec uczniów. Myślę, że tego też szukamy. Nie tylko profesjonalistów w swoim fachu, ale też dobrych ludzi. Zawsze tych dobrych ludzi znajdujemy wśród nominowanych, a najbardziej wzruszają te nominacje, które są od byłych uczniów. To one chwytają naprawdę za serce. Wielkie okłony dla was.

Jacek Woźniakowski, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia

Finaliści 2026: od historii i matematyki po WF w szkole specjalnej

Tegoroczna piątka finalistów to nauczyciele z różnych miast i typów szkół, łącznie z placówkami podstawowymi, ponadpodstawowymi oraz szkołą specjalną. Ich historie pokazują, jak różne mogą być ścieżki zawodowe w edukacji – i jak często praca nauczyciela wykracza daleko poza prowadzenie lekcji.

• Dr Dominika Hofman – założycielka Liceum Sowizdrzała w Katowicach, nauczycielka historii. Mówiła o znaczeniu małych inicjatyw i budowania wspólnoty młodych ludzi wokół szkoły.
• Krystian Gierczyk – nauczyciel matematyki i fryzjerstwa w Zespole Szkół Ponadpodstawowych nr 3 w Jaworznie; z zawodu katecheta. Zwraca uwagę, że w fryzjerstwie matematyka jest praktycznym narzędziem, potrzebnym choćby przy kątach i proporcjach.
• Agnieszka Michalska – nauczycielka matematyki w Szkole Podstawowej nr 24 im. Jana Marcina Szancera w Częstochowie, opiekunka samorządu uczniowskiego i przewodnicząca zespołu matematyczno-przyrodniczego. Podkreśla empatię i pracę zarówno z olimpijczykami, jak i uczniami, dla których matematyka jest barierą, w tym dziećmi ze spektrum autyzmu.
• Agata Roszak – nauczycielka wychowania fizycznego w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 38 im. Małego Księcia w Zabrzu. Działa w stowarzyszeniu Pomocna Dłoń przy szkole i organizuje uczniom aktywności także popołudniami i wieczorami, akcentując znaczenie ruchu dla dzieci neuroróżnorodnych.
• dr Dariusz Zdebel – nauczyciel historii oraz przedmiotu biznes i zarządzanie w Akademickim Zespole Szkół w Piekarach Śląskich oraz w IV Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Reja w Zabrzu; równolegle dietetyk, wcześniej związany m.in. z Przychodnią Specjalistyczną Lambda. Ma też bogate doświadczenie sportowe (trener sportów walki i przygotowania motorycznego) i stawia na wychowanie młodych, świadomych patriotów. Jego uczniowie startują w konkursach i olimpiadach, a niedawno uczennica została laureatką „Sztafety Pamięci” organizowanej przez Instytut Pamięci Narodowej.

Konkurs od 2022 r.: kto stoi za nagrodą i kogo ma promować

Nagroda im. profesora Józefa Pietera została ustanowiona w październiku 2022 r. z inicjatywy rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Fundacji im. Profesora Józefa Pietera, przy współpracy z Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią. Co roku ma honorować wybitną nauczycielkę lub wybitnego nauczyciela pracujących w szkole podstawowej albo ponadpodstawowej w województwie śląskim.

W regulaminowej idei wyróżnienia mocno wybrzmiewa kilka wątków: fundamentalna rola edukacji w rozwoju dzieci i młodzieży, umiejętność zarażania pasją do wiedzy, łączenie kompetencji przedmiotowych z mądrym wychowaniem oraz otwartość, tolerancja i sprawiedliwość. Właśnie takie cechy – jak wynikało z wypowiedzi podczas briefingu – kapituła odczytuje w tegorocznych zgłoszeniach.

Teraz piłka jest po stronie kapituły: nazwisko laureata lub laureatki poznamy dopiero jesienią. Jedno jest pewne już dziś – finałowa piątka pokazuje, jak różne oblicza może mieć nowoczesne nauczanie, od pracy w małej, społecznej inicjatywie, przez łączenie przedmiotów teoretycznych z praktyką zawodową, po sport i codzienną uważność w szkole specjalnej.