Premier kontrasygnuje 200 nominacji asesorskich. „Nie ma zgody na łamanie Konstytucji”

Przełomowa decyzja premiera w sprawie asesorów sądowych

W środę, 30 lipca 2025 r., Prezes Rady Ministrów Donald Tusk podpisał 200 dokumentów dotyczących nominacji asesorskich. To odpowiedź na wcześniejsze działania prezydenta Andrzeja Nawrockiego, który wręczył nominacje bez wymaganej konstytucyjnie kontrasygnaty premiera. Jak podkreślił szef rządu podczas konferencji prasowej, mamy do czynienia z „niepotrzebnym, absurdalnym i groźnym zamachem na Konstytucję”.

Procedura przewidziana w artykule 144 Konstytucji RP wymaga, aby akty urzędowe prezydenta – poza ściśle określonymi wyjątkami – były kontrasygnowane przez szefa rządu. W tym przypadku prezydent Nawrocki pominął ten obowiązek, co wywołało natychmiastową reakcję Krajowej Rady Sądownictwa. Prezesi sądów, kierując się stanowiskiem KRS z 29 lipca, odesłali dokumenty bez kontrasygnaty do premiera, który uzupełnił braki formalne.

Staram się bez emocji rozwiązywać problemy wynikające z niekonstytucyjnych działań, w tym przypadku działań Prezydenta Nawrockiego.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Dzięki tej decyzji asesorzy – młodzi prawnicy, którzy ukończyli aplikację sędziowską i zdali egzamin – będą mogli legalnie orzekać w sądach rejonowych. To kluczowe dla odciążenia polskiego wymiaru sprawiedliwości, który od lat boryka się z przeciążeniem i przewlekłością postępowań.

11 tysięcy spraw miesięcznie – realna ulga dla sądów

Jak wyliczył premier, grupa 200 asesorów może rozpatrywać miesięcznie od 10 do 11 tysięcy spraw. To ogromna liczba, która w praktyce odciąży sędziów i skróci kolejki oczekujących na wyroki. Asesorzy, choć nie są jeszcze sędziami, mają pełne uprawnienia orzecznicze w pierwszej instancji.

Brak kontrasygnaty mógłby jednak doprowadzić do katastrofy prawnej – wszystkie wyroki wydane przez asesorów bez ważnego powołania mogłyby zostać uznane za nieważne. To z kolei oznaczałoby konieczność ponownego rozpatrywania tysięcy spraw, co cofnęłoby polskie sądy o wiele miesięcy, a nawet lat.

Ta grupa 200 asesorów, gdyby została legalnie nominowana, mogłaby rozpatrywać miesięcznie od 10 do 11 tys. spraw, ponieważ asesorzy mogą orzekać, zanim zostaną sędziami. To orzekanie ma sens tylko wtedy, gdy jest legalne.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier przypomniał również, że jako szef rządu otrzymywał do kontrasygnaty tego typu dokumenty od wszystkich prezydentów, w tym od Andrzeja Dudy. Podkreślił, że obecna sytuacja jest bezprecedensowa – „dwie instytucje – Prezydent RP i Trybunał Konstytucyjny – odpowiedzialne za ochronę i przestrzeganie Konstytucji, zawiązały coś na kształt politycznego spisku, aby tę Konstytucję złamać”.

Upały i bezpieczeństwo energetyczne – rząd uspokaja

Premier odniósł się również do fali upałów, która przetacza się przez Polskę. Mimo rekordowych temperatur i ograniczenia pracy części bloków w elektrowniach w Kozienicach i Połańcu (z powodu niewystarczającej ilości wody do chłodzenia), sytuacja jest stabilna. „Mimo rekordowych temperatur, których się spodziewamy, nie ma dziś zagrożenia blackoutem” – zapewnił Tusk.

Polskie Sieci Elektroenergetyczne nie planują uruchomienia okresu przywołania na rynku mocy, co oznacza, że system energetyczny działa bez konieczności sięgania po dodatkowe rezerwy. To efekt zdywersyfikowanego modelu energetycznego, w którym kluczową rolę odgrywają odnawialne źródła energii.

Mamy za sobą bardzo trudny okres dla polskiej elektroenergetyki, dla elektrociepłowni i systemu ciepłownictwa. Była długa i ostrzejsza niż przez ostatnie lata zima. Były już dwie fale upałów. Z kilku powodów mogę jednak zapewnić o bezpieczeństwie systemu energetycznego.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W czasie upałów, gdy część elektrowni musi ograniczać produkcję, fotowoltaika dostarcza rekordowe ilości energii. Premier zaznaczył, że dalsze inwestycje powinny koncentrować się na rozwoju lądowej energetyki wiatrowej oraz morskich farm wiatrowych. Polska korzysta również z europejskiego rynku energii, importując i eksportując prąd m.in. z Niemiec, Szwecji i Czech.

Bezpieczeństwo pracowników w czasie upałów – apel premiera

Donald Tusk zwrócił uwagę na zagrożenie dla zdrowia i życia związane z wysokimi temperaturami, szczególnie dla osób pracujących w ciężkich warunkach. Już rano zaapelował do pracodawców o szczególną ostrożność i zadbanie o bezpieczeństwo pracowników. „Ten dzień jest szczególny. Prognozy wskazują, żeby być bardzo ostrożnym, uważnym i reagować na wszystkie zagrożenia związane ze zbyt wysoką temperaturą” – mówił.

Premier przypomniał o rozporządzeniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które określa maksymalną dopuszczalną temperaturę w miejscu pracy. W lipcu, podczas poprzedniej fali upałów, doszło do tragicznego zdarzenia – zgonu pracownika w jednym z zakładów. „To nie są żarty. Mieliśmy do czynienia ze zgonem w czasie ostatniej fali upałów w lipcu w jednym z zakładów” – podkreślił Tusk.

To rozporządzenie będzie instruktażem, ale też zobowiązaniem dla pracodawców.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaapelował do pracodawców o zapoznanie się z nowymi przepisami i wykorzystanie ich jako wskazówek do zapewnienia bezpiecznych warunków pracy. Wysokie temperatury mogą być śmiertelnie niebezpieczne, dlatego tak ważne jest przestrzeganie norm i ochrona zdrowia zatrudnionych.

Co to oznacza dla Katowic i regionu?

Decyzja premiera o kontrasygnacie nominacji asesorskich ma bezpośrednie przełożenie na funkcjonowanie sądów w Katowicach i całym województwie śląskim. W okręgu katowickim działa kilkanaście sądów rejonowych, które zmagają się z ogromną liczbą spraw – od cywilnych po karne. Nowi asesorzy mogą trafić do jednostek w Katowicach, Sosnowcu, Gliwicach czy Częstochowie, co znacząco skróci czas oczekiwania na rozprawy.

Dla mieszkańców regionu oznacza to przede wszystkim szybsze rozstrzyganie spraw spadkowych, rodzinnych czy gospodarczych. W Katowicach, jako stolicy aglomeracji, liczba spraw sądowych jest szczególnie duża – wiele firm ma tu swoje siedziby, a co za tym idzie, toczy się wiele procesów handlowych. Odciążenie sędziów pozwoli też na bardziej wnikliwe rozpatrywanie skomplikowanych spraw karnych.

W kontekście energetycznym, Katowice i cały region śląski są sercem polskiej energetyki konwencjonalnej. Choć elektrownie w Kozienicach i Połańcu nie leżą na Śląsku, to stabilność całego systemu elektroenergetycznego ma bezpośredni wpływ na odbiorców w naszym regionie. Rozwój OZE, w tym fotowoltaiki, jest szczególnie widoczny na Śląsku – wiele firm i gospodarstw domowych zainwestowało w panele słoneczne, co w czasie upałów pomaga utrzymać stabilność sieci.

• 200 nominacji asesorskich podpisanych przez premiera 30 lipca 2025 r.
• 10-11 tysięcy spraw miesięcznie może być rozpatrywanych przez nowych asesorów
• 29 lipca 2025 r. – stanowisko KRS w sprawie kontrasygnaty
• Artykuł 144 Konstytucji RP – podstawa prawna kontrasygnaty
• 0 zagrożenia blackoutem mimo upałów i ograniczeń w elektrowniach
• 1 zgon pracownika podczas lipcowej fali upałów – apel o przestrzeganie przepisów BHP