Premier Tusk na Westerplatte: „Nigdy więcej osamotnionego państwa”

Lekcja z Westerplatte: solidarność zamiast polityki ustępstw

W niedzielę, 1 września 2025 r., na półwyspie Westerplatte odbyły się centralne uroczystości upamiętniające 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Wzięli w nich udział przedstawiciele najwyższych władz państwowych, w tym premier Donald Tusk, który wygłosił przemówienie skierowane do całego wolnego świata. Szef rządu podkreślił, że historia z 1939 r. niesie ze sobą uniwersalne przesłanie: państwo zaatakowane przez agresora nie może zostać pozostawione samemu sobie.

Premier nawiązał wprost do trwającej od 2022 r. wojny w Ukrainie, podkreślając, że świat nie może powtórzyć błędów sprzed ponad ośmiu dekad. – „Dzisiaj głośno z Westerplatte krzyczymy do całego wolnego świata: bądźcie solidarni! Musimy dzisiaj pomóc przetrwać Ukrainie” – mówił Tusk. W jego ocenie powrót do polityki ustępstw wobec agresora, symbolizowanej przez układ monachijski z 1938 r., byłby zdradą pamięci o ofiarach II wojny światowej.

„Nie możemy powtórzyć tamtych błędów. Nie może się powtórzyć Monachium. Nie może powtórzyć się ta upiorna, bezradna, bezsilna polityka ustępowania złu”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Westerplatte jako symbol bohaterstwa i ostrzeżenie

Westerplatte to miejsce szczególne w polskiej pamięci narodowej. To właśnie tutaj 1 września 1939 r. niemiecki pancernik Schleswig-Holstein ostrzelał polską składnicę wojskową, rozpoczynając największy konflikt zbrojny w historii ludzkości. Załoga Wojskowej Składnicy Tranzytowej liczyła wówczas około 200 żołnierzy, podczas gdy siły niemieckie były około 20 razy liczniejsze. Mimo to obrońcy przez siedem dni stawiali opór, stając się symbolem heroizmu i determinacji.

Premier Tusk przypomniał, że nawet większa liczba obrońców nie dałaby Polsce szans na zwycięstwo w 1939 r., ponieważ świat pozwolił Hitlerowi na bezkarną agresję. – „Zawsze mówiliśmy o tym, że odpowiedzialność za koszmar II wojny światowej spada na hitlerowskie Niemcy, a także na sowiecką Rosję. Tu nie ma żadnych dwuznaczności” – podkreślił szef rządu. Jego słowa wpisują się w politykę historyczną państwa polskiego, która jednoznacznie wskazuje sprawców wojny.

„To było, jest i będzie oczywiste dla każdego przyzwoitego człowieka, niezależnie od tego, gdzie się urodził i jakiej jest narodowości”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Wojna za polską granicą – konsekwencje dla bezpieczeństwa

Obecna sytuacja geopolityczna sprawia, że słowa o lekcji z Westerplatte nabierają szczególnego znaczenia. Od 24 lutego 2022 r. za wschodnią granicą Polski toczy się pełnoskalowa wojna, w której codziennie giną cywile, w tym dzieci. Premier zaznaczył, że doświadczenia przeszłości powinny być przestrogą dla całego wolnego świata, a najbliższe miesiące mogą być kluczowe dla niepodległości Ukrainy oraz bezpieczeństwa Polski i Europy.

Polska już teraz doświadcza skutków rosyjskiej agresji – jest ofiarą prowokacji i aktów dywersji. Podobne działania odnotowano w Finlandii, na Litwie, Łotwie, w Estonii, Rumunii, Danii, a ostatnio także w Niemczech, gdzie doszło do incydentu z udziałem drona w Lipsku. – „Za chwilę się dowiemy, że to rosyjskie służby zorganizowały prowokację dronową w Lipsku” – mówił Tusk, apelując o jedność wszystkich państw demokratycznych.

„Jeśli my dzisiaj powiemy ”to tylko Ukraina”, to ktoś za kilka miesięcy, za rok, za dwa powie znowu ”to tylko Polska””

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Realne sojusze zamiast pustych deklaracji

Premier podkreślił, że Polska musi polegać na własnej sile oraz na realnych sojuszach, a nie na mitach czy zaklęciach. – „Dzisiaj musimy polegać na własnej sile i na realnych sojuszach, nie na zaklęciach, nie na mitach, ale na prawdziwej sile państwa polskiego, prawdziwej sile, odporności i solidarności sojuszu, w którym Polska odgrywa tak istotną rolę” – mówił szef rządu. W jego ocenie Sojusz Północnoatlantycki nie może być sojuszem „na papierze”, a Europa i Ameryka muszą działać wspólnie.

W przemówieniu padły także słowa o konieczności wyciągnięcia mądrych wniosków z historii. Bohaterstwo żołnierzy Westerplatte jest bezcenne, ale nie może zastępować siły państwa i solidarności sojuszników. – „Dzisiaj naszym zadaniem jest przede wszystkim wyciągnąć lekcję, wyciągnąć mądre wnioski, tak, aby nie musieć nigdy więcej polegać na bohaterstwie żołnierzy osamotnionych, na bohaterstwie tych, którzy czekali na reakcję sojuszników” – dodał.

Znaczenie dla Katowic i regionu

Mieszkańcy Katowic i całego województwa śląskiego szczególnie mocno odczuwają konsekwencje wojny w Ukrainie. Od 2022 r. do regionu przybyły tysiące uchodźców, a lokalne samorządy, organizacje pozarządowe i przedsiębiorcy włączyli się w pomoc humanitarną. Katowickie szkoły przyjęły ukraińskie dzieci, a hotele i domy kultury stały się tymczasowymi schronieniami. To właśnie w naszym regionie można na co dzień zobaczyć, jak ważna jest solidarność w praktyce.

Apel premiera o jedność i realne sojusze ma także lokalny wymiar. Śląsk, jako region przemysłowy i logistyczny, odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego i tranzytowego Polski. W Katowicach mieszczą się centrale wielu firm, które realizują kontrakty na rzecz obronności, a także organizacje wspierające ukraińskich uchodźców. Mieszkańcy regionu doskonale rozumieją, że polityka ustępstw wobec agresora nie może się powtórzyć – również dlatego, że pamięć o II wojnie światowej jest tu wciąż żywa, a miejsca takie jak Pomnik Powstańców Śląskich przypominają o cenie, jaką płaci się za wolność.

• 87 lat temu, 1 września 1939 r., Niemcy zaatakowały Polskę, rozpoczynając II wojnę światową.
• Załoga Westerplatte liczyła około 200 żołnierzy – 20 razy mniej niż siły niemieckie.
• Wojna w Ukrainie trwa od 24 lutego 2022 r. – zginęły już tysiące cywilów, w tym dzieci.
• Rosyjskie prowokacje dotknęły m.in. Polskę, Finlandię, Łotwę, Litwę, Estonię, Rumunię, Danię i Niemcy.
• II wojna światowa pochłonęła 80 mln ofiar, w tym 6 mln obywateli Polski.

Obchody na Westerplatte zakończyły się apelem o pamięć i czujność. – „Mając w pamięci 80 mln ofiar II wojny światowej, w tym 6 mln obywateli Polski, dziś głośno z Westerplatte krzyczymy do całego świata: bądźcie solidarni! Musimy pomóc Ukrainie przetrwać” – mówił premier. Jak podkreślił, „za dużo słów, za mało czynów” – to zarzut, który słyszał od osób cierpiących wskutek agresji sąsiadów. Czas na czyny, zanim będzie za późno.