E5 w Berlinie: Tusk o jedności Europy, NATO i odbudowie Ukrainy

Spotkanie E5 w Berlinie przed kolejnymi decyzjami NATO

Pięciu liderów najważniejszych europejskich państw zaangażowanych we wsparcie Ukrainy spotkało się w Berlinie, by uzgodnić wspólne stanowisko w sprawach bezpieczeństwa. W rozmowach uczestniczyli przywódcy Polski, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch. Gospodarzem spotkania był kanclerz Niemiec Friedrich Merz. Format E5 zebrał się po to, by omówić dalsze działania przed zbliżającym się szczytem NATO w Ankarze oraz kwestię przyszłego układu bezpieczeństwa w Europie.

Po zakończeniu rozmów premier Donald Tusk poinformował, że decyzje i ustalenia były prowadzone w formule E5, czyli w gronie pięciu państw szczególnie aktywnych we wspieraniu Ukrainy i wzmacnianiu bezpieczeństwa regionu. Jak zaznaczył, celem spotkania było potwierdzenie utrzymania jedności europejskiej i transatlantyckiej. W praktyce chodziło o skoordynowanie stanowisk przed kolejnymi rozmowami sojuszniczymi oraz o utrzymanie wspólnego kursu wobec rosyjskiej agresji i przyszłości Ukrainy.

"Jesteśmy tutaj razem w formacie E5, żeby potwierdzić, że nasze państwa będą pilnowały jedności europejskiej i transatlantyckiej"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szef polskiego rządu podkreślił, że w ocenie Warszawy to właśnie zdolność utrzymania wspólnego frontu zadecyduje o przyszłości Europy, Ukrainy i szerzej całego świata zachodniego. Z wypowiedzi premiera wynika, że Polska nie traktuje tego jako deklaracji symbolicznej, ale jako zobowiązanie polityczne na najbliższy czas. Berlin był więc miejscem nie tylko konsultacji, lecz także potwierdzenia wspólnego kierunku działania pięciu stolic.

"Polska nie miała i nie będzie miała żadnych wątpliwości, że przyszłość Europy, zachodniego świata, Ukrainy w tym dramatycznym dla niej momencie, będzie zależała od tego, na ile zachowamy jedność europejską i transatlantycką"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

• W spotkaniu uczestniczyło 5 państw Grupy E5: Polska, Niemcy, Francja, Wielka Brytania i Włochy.
• Rozmowy odbyły się w Berlinie, a gospodarzem był kanclerz Niemiec Friedrich Merz.
• Jednym z głównych tematów były przygotowania do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze.
• Polska przeznacza obecnie na obronność prawie 7 procent PKB.
• Już jutro w Gdańsku ma rozpocząć się Konferencja Odbudowy Ukrainy z udziałem przywódców, dyplomatów i firm.

Polska stawia na jedność Zachodu i silniejszą flankę wschodnią

Premier Donald Tusk zaznaczył po spotkaniu, że Polska będzie działała konsekwentnie na rzecz utrzymania współpracy europejskiej i więzi transatlantyckich. Chodzi zarówno o bieżące wsparcie dla Ukrainy w czasie wojny, jak i o długofalowe bezpieczeństwo kontynentu. Wypowiedź szefa rządu była jasna: Warszawa chce chronić wspólnotę interesów w Europie oraz relacje z partnerami po drugiej stronie Atlantyku, niezależnie od politycznych sporów czy różnic zdań pojawiających się w debacie publicznej.

"Będziemy chronić europejską jedność zarówno w trakcie wojny na rzecz Ukrainy, w jej konfrontacji z Rosją. Będziemy chronić więzi transatlantyckie, nawet jeśli niektórzy politycy nie zawsze doceniają znaczenia więzi transatlantyckich"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W Berlinie mocno wybrzmiał też temat państw wschodniej flanki NATO i Unii Europejskiej. Premier zapowiedział działania na rzecz ich pełnej reprezentacji we wszystkich formatach współpracy dotyczących bezpieczeństwa i przyszłości regionu. To ważna deklaracja, bo dotyczy nie tylko bieżących konsultacji politycznych, ale też przyszłych rozmów o obronności, odstraszaniu i odbudowie stabilności po wschodniej stronie Europy.

Tusk wymienił państwa, bez których trudno dziś mówić o skutecznej odpowiedzi na zagrożenia ze wschodu. Wskazał Polskę, państwa skandynawskie, kraje bałtyckie i Rumunię jako grupę, która musi być realnie obecna przy podejmowaniu strategicznych decyzji. W tym ujęciu bezpieczeństwo Europy nie może być planowane bez głosu państw najbardziej narażonych na skutki napięć i agresywnej polityki sąsiadów ze wschodu.

"Bez Polski, bez państw skandynawskich, bez państw bałtyckich, bez Rumunii trudno będzie cokolwiek osiągnąć w konfrontacji cywilizacyjnej, konfrontacji z agresywnymi wschodnimi sąsiadami"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Obronność, przemysł i odbudowa Ukrainy jako konkretne działania

Wśród tematów berlińskiego spotkania znalazły się także perspektywy osiągnięcia trwałego i sprawiedliwego pokoju w Ukrainie. Rozmowy dotyczyły nie tylko polityki, ale też praktycznych narzędzi wzmacniania bezpieczeństwa, w tym współpracy europejskich przemysłów obronnych. To jeden z kluczowych obszarów dla państw wspierających Kijów, bo zdolność produkcji sprzętu i uzupełniania zapasów staje się dziś równie ważna jak polityczne deklaracje.

Premier zwrócił uwagę, że Polska już teraz odgrywa istotną rolę w budowie bezpieczeństwa europejskiego. Jako argument podał rekordowy poziom wydatków na obronność, sięgający obecnie prawie 7 procent PKB. Jednocześnie zaapelował do pozostałych liderów NATO, by zwiększyli wysiłek na rzecz rozbudowy własnych zdolności obronnych i zdolności całej Europy, jeśli traktują swoje zobowiązania sojusznicze poważnie.

Na tym jednak nie kończy się polska aktywność. Premier zapowiedział, że już następnego dnia w Gdańsku rozpocznie się Konferencja Odbudowy Ukrainy. W wydarzeniu mają uczestniczyć przywódcy, dyplomaci oraz przedstawiciele firm. Według zapowiedzi będzie to praktyczny wymiar wsparcia dla walczącej Ukrainy, obejmujący zarówno bieżącą pomoc, jak i przygotowanie do odbudowy kraju po zakończeniu wojny.

"Niezależnie od różnych zdarzeń, przeprowadzę ją zgodnie z planem. Będzie to kolejny wkład Polski i Europy w odbudowę Ukrainy, pomoc Ukrainie dzisiaj i w odbudowę Ukrainy po wojnie"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Spotkanie w Berlinie pokazało więc dwa równoległe kierunki działań. Z jednej strony państwa E5 przygotowują wspólne stanowiska przed ważnymi rozmowami sojuszniczymi i podtrzymują polityczną jedność. Z drugiej strony zapowiadają konkretne kroki dotyczące przemysłu obronnego, wzmacniania potencjału wojskowego i organizacji wsparcia dla Ukrainy teraz oraz po wojnie.