Polska kupi trzy okręty podwodne A26. Program Orka wchodzi w decydującą fazę
Decyzja podjęta podczas konsultacji międzyrządowych w Gdyni
W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, które przyniosły jedną z najważniejszych decyzji dotyczących modernizacji polskiej Marynarki Wojennej. To właśnie tam podpisano umowę na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka. Wybór miejsca nie był przypadkowy, ponieważ Gdynia pozostaje symbolicznym centrum polskich sił morskich, a samo wydarzenie miało podkreślić znaczenie tego kontraktu dla bezpieczeństwa państwa i całego regionu Morza Bałtyckiego.
Decyzję sfinalizowano w trybie międzyrządowym, podczas oficjalnych konsultacji przedstawicieli Polski i Szwecji. Oznacza to, że chodzi nie tylko o zwykły zakup sprzętu wojskowego, ale o element szerszej współpracy państwowej, obejmującej również kwestie strategiczne, polityczne i przemysłowe. W spotkaniu uczestniczyli premier Donald Tusk, premier Szwecji Ulf Kristersson oraz ministrowie odpowiedzialni m.in. za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Taki skład pokazuje, że rozmowy wykraczały daleko poza samą sferę wojskową.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Znaczenie tej decyzji podkreśla także skala programu Orka. Według przedstawicieli rządu to najważniejszy kontrakt w historii polskiej Marynarki Wojennej. Program przez około 30 lat pozostawał nierozstrzygnięty i nie doczekał się finału, mimo że potrzeba odtworzenia i unowocześnienia zdolności podwodnych była od dawna wskazywana jako jeden z kluczowych problemów sił morskich. Teraz, po latach przygotowań i rozmów, projekt przeszedł do etapu realnej realizacji.
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
- Podpisano umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Program Orka przez 30 lat nie doczekał się finalizacji.
- Wartość całego przedsięwzięcia szacowana jest na 50 miliardów koron szwedzkich.
- Konsultacje odbyły się w Gdyni, podczas polsko-szwedzkiego spotkania międzyrządowego.
- Obecne rozmowy odbywały się w ramach Partnerstwa Strategicznego odnowionego w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
Program Orka jako element szerszego partnerstwa obronnego
Zakup trzech jednostek A26 został przedstawiony nie tylko jako kontrakt zbrojeniowy, ale także jako początek długofalowej współpracy przemysłowej między Polską i Szwecją. To ważne rozróżnienie, ponieważ w praktyce oznacza, że obie strony chcą budować relację opartą nie na jednorazowej transakcji, lecz na wspólnych projektach i wzmacnianiu potencjału przemysłów obronnych. Dla Polski ma to znaczenie w kontekście rozwijania własnych zdolności produkcyjnych i technologicznych, które pozostają jednym z priorytetów rządu.
Równolegle podkreślono, że współpraca ma charakter dwustronny. Polska kupuje szwedzkie okręty podwodne, a Szwecja pozyskuje od Polski okręt ratowniczy i zestawy Piorun. Taki układ ma świadczyć o bardziej zrównoważonej relacji gospodarczej i obronnej, w której obie strony występują jako partnerzy, a nie tylko sprzedający i kupujący. W praktyce może to oznaczać dalsze wspólne projekty, wymianę kompetencji oraz wzmacnianie pozycji obu państw na rynku obronnym.
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Ważnym tłem dla tej decyzji jest odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji, podpisane w Harpsund w listopadzie 2024 roku. Właśnie w jego ramach odbyły się konsultacje zakończone podpisaniem kolejnych porozumień. Rozmowy objęły nie tylko obronność, ale także inne obszary współpracy państwowej, co pokazuje, że oba kraje traktują wzajemne relacje jako długoterminowy projekt polityczny i gospodarczy.
Bałtyk i NATO w centrum wspólnej polityki bezpieczeństwa
Podpisanie umowy na okręty podwodne wpisuje się w szerszy kontekst bezpieczeństwa regionu Morza Bałtyckiego. Polska i Szwecja deklarują zgodną ocenę zagrożeń dla Europy oraz potrzebę zdecydowanych działań wobec zagrożeń na Bałtyku. Wśród nich wskazywane są działania rosyjskiej floty cieni, prowokacje oraz ryzyka militarne. Wspólna polityka obu państw ma służyć temu, by Morze Bałtyckie było obszarem stabilności, a nie narastającego napięcia.
Jednym z efektów konsultacji stało się ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Ma się on opierać na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. To sygnał, że oba państwa chcą budować bardziej trwałe mechanizmy reagowania na wyzwania bezpieczeństwa i traktują ochronę regionu jako wspólne zadanie. Dla mieszkańców państw nadbałtyckich oznacza to wzmacnianie systemu odstraszania i większą koordynację działań sojuszniczych.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
Dodatkowe znaczenie ma członkostwo Szwecji w NATO, które według uczestników spotkania wyraźnie wzmacnia bezpieczeństwo całego regionu. Polska i Szwecja, jako sojusznicy w NATO i partnerzy strategiczni w Unii Europejskiej, podkreślają wspólną odpowiedzialność za budowanie nowej architektury bezpieczeństwa wokół Bałtyku. To oznacza nie tylko zakupy uzbrojenia, ale też ściślejszą koordynację polityczną i wojskową.
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Oba państwa pozostają również zgodne co do dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Ta zbieżność stanowisk ma bezpośredni wpływ na ich działania w regionie, ponieważ bezpieczeństwo wschodniej flanki Europy i bezpieczeństwo Bałtyku są dziś ze sobą ściśle powiązane. Z perspektywy Polski zakup okrętów A26 zamyka wieloletni etap oczekiwania i otwiera nowy rozdział w budowie zdolności morskich, które mają służyć zarówno obronie państwa, jak i współpracy sojuszniczej.