Rząd zapowiada koniec nadużyć w publicznej ochronie zdrowia

Koniec z nierównym dostępem do leczenia

Publiczna ochrona zdrowia ma działać tak, by każdy pacjent był traktowany na tych samych zasadach. Premier Donald Tusk zapowiedział zdecydowane działania wobec nadużyć, które jego zdaniem wynikają zarówno ze złej woli pojedynczych lekarzy, jak i ze słabości całego systemu. W centrum tych zmian znalazł się jeden cel: ograniczyć sytuacje, w których dostęp do świadczeń zależy od znajomości, nieformalnych układów albo omijania kolejek. Szef rządu podkreślił, że wobec takich praktyk nie będzie pobłażliwości, a konsekwencje mają być wyciągane bez wyjątków.

W wystąpieniu pojawił się też wątek tzw. „saloników VIP”, czyli rozwiązań kojarzonych z uprzywilejowanym traktowaniem wybranych pacjentów w publicznych placówkach. Rząd uznaje je za zjawisko, które musi zniknąć, bo stoi w sprzeczności z zasadą równego dostępu do świadczeń. Władze wskazują, że uszczelnienie systemu leży w interesie nie tylko pacjentów, ale również większości lekarzy, pielęgniarek i innych pracowników ochrony zdrowia, którzy pracują zgodnie z regułami. To sygnał, że problem nie dotyczy wyłącznie pojedynczych nadużyć, ale także zaufania do całego publicznego systemu leczenia.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Dla Ministerstwa Zdrowia i NFZ zadanie jest proste: to zjawisko musi zniknąć. Zgodnie z prawem i przyzwoitością dostęp do usług medycznych w publicznej ochronie zdrowia powinien być równy i niezależny od znajomości”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szpital Południowy jako przykład szerszego problemu

Premier odniósł się do nieprawidłowości ujawnionych w Szpitalu Południowym w Warszawie. Zaznaczył, że nie są one odosobnionym przypadkiem, lecz pokazują mechanizmy, które mogą występować także w wielu innych polskich placówkach. To ważny sygnał, bo sprawa nie zamyka się w jednym adresie ani w jednej decyzji kadrowej. W praktyce chodzi o sposób działania systemu, który może sprzyjać obchodzeniu zasad i tworzeniu równoległych ścieżek dostępu do leczenia.

W sprawie pojawiły się już dymisje osób odpowiedzialnych za sytuację w tej placówce. Premier wskazał też na dzisiejsze rezygnacje dwóch wiceprezydent Warszawy, co pokazuje, że konsekwencje objęły nie tylko sam szpital, lecz również samorządowy nadzór nad sprawą. Rząd chce jednak pójść dalej niż reakcja personalna. Kluczowe ma być ograniczenie patologii systemowych, a nie tylko zmiana nazwisk na stanowiskach.

Władze zapowiadają najpierw uderzenie w najbardziej rażące praktyki. Na liście znalazły się m.in. „saloniki VIP” i inne mechanizmy uprzywilejowania pacjentów. W ocenie rządu takie rozwiązania osłabiają zaufanie do publicznej służby zdrowia i podważają podstawową zasadę, że do lekarza i badania każdy powinien mieć taki sam dostęp. To także element szerszej debaty o tym, jak ograniczyć poczucie niesprawiedliwości wśród pacjentów czekających w kolejkach.

„Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

E-rejestracja, kolejki i kontrola zarobków lekarzy

Jednym z głównych narzędzi zmian ma być przyspieszenie wdrożenia e-rejestracji. Premier polecił maksymalne przyspieszenie prac nad tym rozwiązaniem, które ma uporządkować zapisy na wizyty i zwiększyć przejrzystość kolejek. W praktyce ma to utrudnić nieformalne przeskakiwanie kolejki i lepiej pokazać, gdzie dochodzi do nadużyć. Dla pacjentów oznacza to większą czytelność systemu i łatwiejszą kontrolę nad tym, kiedy oraz na jakich zasadach można uzyskać świadczenie.

Rząd chce także zlikwidować praktyki omijania kolejek, w tym nieformalne mechanizmy określane jako „zeszyt” w szpitalach. Chodzi o sytuacje, w których zapisy prowadzone są poza oficjalnym obiegiem i poza pełną kontrolą systemu. Według premiera takie rozwiązania muszą zostać uszczelnione, bo dają przestrzeń do nadużyć i utrudniają wykrywanie nieprawidłowości. E-rejestracja ma pomóc także w identyfikowaniu miejsc, gdzie zasady są łamane.

W planach jest również większa kontrola zarobków medyków pracujących w publicznej służbie zdrowia. Szef rządu mówił o potrzebie tego, by odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków. Jak podkreślono, chodzi o zwiększenie przejrzystości, ale bez podważania pracy i wynagrodzeń personelu medycznego. Równolegle rząd chce przeciąć zjawisko tzw. „lekarzy milionerów” oraz „lekarzy z walizkami”, którzy wykonują kosztowne procedury w wielu miejscach, generując wysokie dochody, ale w praktyce nie skupiając się na pacjencie.

„Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„To zjawisko musi zniknąć”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Bardzo proszę wszystkich, żeby zaakceptowali ten oczywisty i prosty pomysł rządu, żeby odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Rząd oczekuje współpracy medyków i szykuje rekomendacje systemowe

Premier zwrócił się bezpośrednio do środowiska lekarskiego z apelem o współpracę przy porządkowaniu systemu. Podkreślił, że nie chodzi o konfrontację, lecz o naprawę mechanizmów, które dziś sprzyjają nieprawidłowościom. Według rządu taki kierunek jest korzystny zarówno dla pacjentów, jak i dla uczciwej większości lekarzy. To ważny sygnał polityczny, bo pokazuje próbę szukania wsparcia wewnątrz środowiska medycznego, a nie tylko administracyjnego nacisku.

Donald Tusk oczekuje od ministra zdrowia i prezesa NFZ przygotowania jasnych rekomendacji dotyczących zmian. Mają one dotyczyć zarówno ujawnionych nadużyć, jak i sposobów uszczelnienia systemu w dłuższej perspektywie. W praktyce oznacza to potrzebę uporządkowania zasad zapisów, rozliczeń i kontroli pracy w publicznych placówkach. Rząd wskazuje też, że chodzi o rozwiązania, które zwiększą przejrzystość, a jednocześnie uszanują pracę i wynagrodzenia personelu.

W szerszym tle pojawia się także temat odpowiedzialności Europy za własne bezpieczeństwo. Premier odniósł się do przygotowań Polski związanych ze zbliżającym się szczytem NATO w Ankarze i do rosnącej roli państw europejskich w finansowaniu obronności oraz gotowości militarnej. W tym kontekście Polska została wskazana jako przykład dla NATO. To pokazuje, że obok sporów o ochronę zdrowia rząd akcentuje również kwestie strategiczne, które mają znaczenie dla pozycji kraju w sojuszu i dla bezpieczeństwa w regionie.

„Zwracam się do reprezentacji środowiska medycznego, żebyście pomogli naprawić ten stan rzeczy i nie szukali konfrontacji. To jest zarówno w interesie pacjentów, jak i lekarzy”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Prosiłem Władysława Kosiniaka-Kamysza, który współpracuje z Radosławem Sikorskim, aby bardzo precyzyjnie informowali o stanowisku rządu Prezydenta, który reprezentuje Polskę na szczytach NATO zgodnie z wieloletnią tradycją”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Szczyt NATO w Ankarze będzie de facto kończył etap, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność, zwłaszcza jeśli chodzi o finansowanie i gotowości militarnej w obszarze broni konwencjonalnej. Polska jest w tym zakresie przykładem dla NATO”

• e-rejestracja ma zostać wdrożona szybciej, by uporządkować zapisy i kolejki
• Rząd chce wyeliminować „saloniki VIP” oraz nieformalne sposoby omijania kolejek
• Planowana jest większa kontrola tego, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków
• Sprawa dotyczy także nieprawidłowości ujawnionych w Szpitalu Południowym w Warszawie
• Temat został połączony z przygotowaniami do szczytu NATO w Ankarze