Henryk Bereska

Tłumacz literatury polskiej na język niemiecki
17.05.1926 11.09.2005 Szopienice, Katowice

Biografia

Henryk Bereska urodził się w Szopienicach, dzielnicy Katowic. W 1939 był polskim harcerzem, a w 1944 trafił do Luftwaffe i do niewoli amerykańskiej. Po wojnie uciekł przez zieloną granicę do Niemiec, gdzie początkowo pracował jako niewykwalifikowany robotnik rolny.

Po utworzeniu NRD zamieszkał w Berlinie Wschodnim. Uzyskał tam maturę, a potem na Uniwersytecie Humboldt studiował germanistykę i slawistykę. Po studiach był redaktorem w wydawnictwie Aufbau-Verlag, gdzie pracował do 1955. Jego berlińskie mieszkanie miało okna wychodzące na Mur Berliński, i mimo że później zostały one zamurowane, nadal słyszał strzały oddawane do próbujących ucieczki na Zachód. Dlatego też pracę w domu jako tłumacz podjął w innym miejscu – w domku letniskowym w Kolbergu (gmina Heideseena Łużycach Dolnych).

Tam tłumaczył polską literaturę, pisał wiersze i polityczne aforyzmy. Przełożył na język niemiecki ponad 200 książek. Natomiast w latach 80. XX wieku zaczął publikacje własnych utworów literackich. Na język niemiecki tłumaczył autorów takich jak: Jan Kochanowski, Jarosław Iwaszkiewicz, Jerzy Andrzejewski, Stanisław Wyspiański, Cyprian Kamil Norwid, Tadeusz Różewicz. Tłumaczenia spisywał ręcznie, na maszynie przepisywała je jego żona, Gilda. Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Niemieckich i niemieckiego PEN Clubu.

Był jednym z bohaterów filmu dokumentalnego Kolumbowie w kolorze Feldgrau (reż. Paweł Woldan, Włodzimierz Filipek, 2000), opowiadającego o losach Polaków wcielonych do Wehrmachtu w czasie II wojny światowej.

Ordery i odznaczenia: Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (1998); Krzyż Zasługi na Wstędze Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (1997); Krzyż Zasługi na Wstędze Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (1997).

Nagrody i wyróżnienia: Nagroda literacka ZAiKS-u dla tłumaczy (1967); Nagroda im. Stanisława Ignacego Witkiewicza (1986); Nagroda Polskiego PEN Clubu (1994); Nagroda literacka im. Hansa Sahla (2000); Transatlantyk (2005).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (1998)
Krzyż Zasługi na Wstędze Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (1997)
Krzyż Zasługi na Wstędze Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (1997)
Nagroda literacka ZAiKS-u dla tłumaczy (1967)
Tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego (2001)

Ciekawostki

Przełożył na niemiecki ponad 200 książek.
Jego żona Gilda przepisywała tłumaczenia na maszynie.
Był bohaterem filmu Kolumbowie w kolorze Feldgrau (2000).

Udostępnij