Maria Goeppert-Mayer

fizyk
28.06.1906 20.02.1972 Katowice

Biografia

Maria Goeppert-Mayer urodziła się w Katowicach 28 czerwca 1906 roku. Została ochrzczona w ewangelickim kościele Zmartwychwstania Pańskiego. W 1910 roku przeniosła się z rodzicami do Getyngi, gdzie jej ojciec objął stanowisko profesora i habilitację. Dla rodziców było jasne, że po maturze w 1924 roku będzie studiować na Getyndze; początkowo chciała zostać matematykiem, ale po trzech latach zmieniła kierunek na fizykę.

W 1930 roku uzyskała doktorat z fizyki kwantowej. Jej promotorem był Max Born; w Getyndze pracowali także laureaci Nobla James Franck i Adolf Windaus.

Po ślubie z Donata Wentza wyjechała w 1930 roku do Stanów Zjednoczonych, gdzie urodziła dwoje dzieci – Maria Ann i Peter Conrad. Maria została żoną astronoma Donata Wentza.

W latach 1931–1939 wykładała bezpłatnie na Johns Hopkins University, gdzie zaprzyjaźniła się z Edwardem Tellerem, a następnie w latach 1939–1946 na Columbia University. Latem wracała do Getyndy, gdzie współpracowała z Maxem Bornem. W czasie II wojny światowej brała udział w pracach nad bombą atomową w ramach Projektu Manhattan. Od 1946 była profesorem w Institute of Nuclear Studies przy Uniwersytecie w Chicago, gdzie pracowała z Enrico Fermim, Edwardem Tellerem i Haroldem Ureyem. Pracę, która przyniosła Nobla, wykonywała częściowo na etacie w Argonne National Laboratory w okresie pobytu w Chicago. Od 1960 była profesorem Uniwersytetu Kalifornijskiego w La Jolla, San Diego.

Chociaż opuściła Śląsk w trzecim roku życia i nigdy już tam nie powróciła, zajmowała się m.in. pomocą dla śląskich uchodźców w Stanach Zjednoczonych po II wojnie światowej oraz wspierała organizację Górnoślązaków w Pensylwanii - World Association of Upper Silesians. W 1967 przebywała w Warszawie w związku z obchodami 100-lecia urodzin Marii Skłodowskiej-Curie. Zapytana wtedy przez sekretarza naukowego PAN Henryka Jabłońskiego, czy ma jakieś szczególne życzenia, odparła, że chciałaby jeszcze zobaczyć Katowice.

Zmarła na zawał serca i została pochowana na cmentarzu El Camino Memorial Park w San Diego.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współtworzyła model powłokowy jądra atomowego; Nagroda Nobla w 1963 (wraz z Jensenem i Wignerem)
Autorka książek Statistical Mechanics (1940, z mężem) i The Elementary Theory of Nuclear Shell Structure (1951, z Jensenem)
Jednostka absorpcji dwufotonowej nazwana Goeppert-Mayer (GM)

Ciekawostki

Pomagała śląskim uchodźcom w USA po II wojnie światowej i wspierała organizację Górnoślązaków w Pensylwanii
W 2011 roku USPS wydał znaczek z jej podobizną
W Katowicach imieniem Goeppert-Mayer nazwano ulicę oraz wybudowano energooszczędny biurowiec w Górnośląskim Parku Przemysłowym

Udostępnij